اگر یک جمله باشد که بعد از پانزده سال مربیگری و مطالعه فیزیولوژی ورزشی بخواهم بر آن تأکید کنم، این است: هر راهکاری که به شما وعده تغییر معجزهآسا در دو هفته بدهد، دشمن بدن شماست. رژیمهای سریع، چه آنهایی که کالری را به شدت محدود میکنند و چه آنهایی که یک درشتمغذی خاص را حذف میکنند، همگی بر پایه یک اصل کار میکنند: شوک وارد کردن به بدن. اما بدن یک سیستم تطبیقپذیر است. وقتی شما برای مدتی به آن شوک وارد میکنید، سریعاً حالت دفاعی به خود میگیرد و متابولیسم پایه را کاهش میدهد تا بقا تضمین شود. این واکنشی است که از اجداد شکارچی-گردآورنده ما به ارث رسیده و با هیچ ارادهای نمیتوان آن را دور زد.
در اتاق عمل وقتی بدن یک بیمار را میبینید که بعد از یک دوره کاهش وزن سریع دچار افتادگی عضله، تحلیل بافتها و کمبود ریزمغذیها شده، متوجه میشوید که کاهش عدد روی ترازو به هیچوجه به معنای سلامت نیست. بدن عضله از دست میدهد، آب دفع میکند و حتی تراکم استخوانی را فدا میکند، در حالیکه چربی احشایی که خطری جدی برای قلب و کبد است، سرِ جایش باقی میماند. تازه این تازه اول ماجراست. پس از پایان دوره رژیم سخت، فرد به الگوی غذایی قبلی خود برمیگردد، اما این بار بدنی که متابولیسم پایینتری دارد، با همان مقدار غذا اضافهوزن بیشتری پیدا میکند. این چرخه معیوب را بارها و بارها در مراجعانم دیدهام: رژیم، کاهش وزن، بازگشت، سرخوردگی، رژیم سختتر. و نتیجه نهایی معمولاً بدنی خسته، ذهنی ناامید و اعتمادبهنفسی آسیبدیده است.
راهحل پایدار از نگاه من بر سه پایه استوار است که هیچکدام ربطی به گرسنگی کشیدن و حذف گروههای غذایی ندارد. اول، بازتنظیم متابولیسم از طریق تغذیهای که بدن را تغذیه کند، نه اینکه فقط از آن کالری کم کند. بدن برای سوزاندن چربی به عضله نیاز دارد، برای حفظ عضله به پروتئین کافی، و برای عملکرد بهینه سلولی به چربیهای سالم و کربوهیدراتهای پیچیده. وقتی بشقاب شما این عناصر را به شکل متعادل داشته باشد و در بازههای زمانی مناسب صرف شود، بدن از حالت ذخیره به حالت مصرف تغییر فاز میدهد.
دوم، حرکت اصولی و هدفمند است. منظور فقط کالریسوزی در باشگاه نیست. تمرینات مقاومتی توده عضلانی را حفظ میکند و افزایش میدهد، یعنی موتور چربیسوزی بدن را تقویت میکند. تمرینات هوازی سلامت قلب و عروق را ارتقا میدهند. و حرکت در زندگی روزمره، از پیادهروی ساده گرفته تا انجام کارهای خانه بهجای نشستن طولانی، همه در مجموع یک سبک زندگی فعال میسازند که متابولیسم را بیدار نگه میدارد.
و سوم، ذهن است. بخشی که در بیشتر برنامههای کاهش وزن نادیده گرفته میشود. پرخوری عصبی، رابطه احساسی با غذا، بیخوابی و استرس مزمن همگی مستقیماً بر هورمونهای تنظیمکننده اشتها و ذخیره چربی اثر میگذارند. کورتیزول بالا میتواند تمام زحمات شما در تغذیه و ورزش را خنثی کند. بنابراین کار با ذهن، یادگیری مدیریت استرس و آگاهی از الگوهای رفتاری، جزئی جدانشدنی از یک تغییر پایدار است.
هدف ما در این مسیر این نیست که سه ماه با سختی زندگی کنید و سپس رها کنید؛ هدف این است که قدم به قدم سبک زندگیتان را طوری تغییر دهید که بدن در حالت طبیعی خودش به وزن و ترکیب بدنی ایدهآل برسد و همانجا بماند. این اتفاق نه در چند هفته، که شاید چند ماه زمان ببرد، اما نتیجهاش یک عمر با شما خواهد ماند.
